Esquema da Arte na antiga Grecia

 Esquema da Arte na antiga Grecia 

Contexto histórico-xeográfico

Ubicación: Península Balcánica, costa de Asia Menor, illas do Exeo, colonias mediterráneas.

Organización política: Cidades-estado independentes (polis) con cultura común.

Cronoloxía:

Época Arcaica (séculos VIII-VI a.C.): Formación das polis, kouros e korai.

Época Clásica (séculos V-IV a.C.): Século de Pericles, guerras médicas, apoxeo artístico.

Época Helenística (séculos IV-I a.C.): Expansión con Alexandre Magno, fusión cultural.

Características xerais da arte grega

Antropocentrismo: o ser humano como medida de todas as cousas.

Racionalismo: busca da harmonía, proporción e equilibrio.

Idealismo: representación dunha beleza ideal, non da realidade pura.

Finalidade: arte público, cívico, relixioso e conmemorativo.

Arquitectura

Principais características:

Uso dos órdenes arquitectónicos (dórico, xónico, corintio).

Templos como edificio principal.

Concepción escultórica do edificio: harmonía entre todas as partes.

Ajustes ópticos (éntasis, curvaturas) para compensar a percepción visual humana.

Exemplos clave:

Partenón (Atenas, 447-438 a.C.): templo dórico, símbolo da harmonía clásica.

Erecteión (Atenas, 421-406 a.C.): pórtico das Cariátides, orde xónico.

Teatro de Epidauro (século IV a.C.): acústica perfecta, integración paisaxística.

Escultura

Evolución estilística:

1. Período Arcaico (séculos VII-VI a.C.):

   Kouros (mozos) e korai (mozas). Atletas e doncelas respectivamente. 

   Rigidez frontal, sorriso arcaico, pelo esquemático.

   Exemplo: Kouros de Anavysos (c. 530 a.C.).

2. Período Clásico (século V-IV a.C.):

   Canon de Policleto: proporción de 1:7 (cabeza/corpo).

   Contraposto: distribución do peso nunha soa perna.

   Idealismo: rostros serenos, anatomía perfecta.

   Exemplos: Doríforo de Policleto, Discóbolo de Mirón.

3. Período Helenístico (séculos III-I a.C.):

   Realismo emocional: dramatismo, movemento, expresión intensa.

   Temática diversa: vellez, dor, infancia, patetismo.

   Exemplos: Laocoonte e os seus fillos, Victoria de Samotracia, Venus de Milo.

Pintura e cerámica

Pintura mural: pérdida case na súa totalidade, coñecida por referencias literarias.

Cerámica:

Técnicas: figuras negras sobre fondo vermello (ata século VI a.C.), figuras vermellas sobre fondo negro (dende século VI a.C.).

Temas: mitoloxía, vida cotiá, escenas bélicas.

Función: uso cotián, ritual e funerario.

Exemplo: Cratera de Anteo e Aquiles (Euphronios, c. 510 a.C.)

Ideas centrais de Rubayo sobre Grecia

1. Invención do concepto de "beleza ideal":

   Belleza = proporción matemática + harmonía + xuventude + saúde.

   Fealdade = vellez, enfermidade, emoción descontrolada.

2. O canon como obsesión:

   Policleto establece o canon de 7 cabezas.

   A proporción convértese en lei artística.

3. Arte como reflexo da sociedade:

   Cidadán libre, belo e sereno como ideal humano.

   Control emocional como virtude (escultura clásica non mostra sentimentos).

4. Fractal arte grego:

   Arcaico: esquematismo heredado de Exipto.

   Clásico: idealización extrema.

   Helenístico: volta ao realismo e á emoción.

5. Influencia eterna:

   Grecia como base do canon artístico occidental.

   O ideal de beleza grego segue vivo na arte, publicidade e cinema actuais.

Exemplos para recordar

Partenón: símbolo da harmonía clásica.

Doríforo: canon de beleza masculina.

Laocoonte: emoción e movemento helenístico.

Cerámica de figuras vermellas e negras : narrativa visual.

Frase clave de Rubayo

"Os gregos non querían imitar a realidade, querían mellorala. Por iso inventaron a beleza ideal, que non é máis que unha realidade filtrada, depurada e perfeccionada matemáticamente."

Conclusión:

A arte grega non é unha copia da natureza, senón unha interpretación idealizada da mesma. A súa gran contribución é a creación dunha linguaxe estético baseado na razón, a proporción e a harmonía, que se converterá no fundamento da arte occidental durante séculos.