Arte Exipcio

 Arte Exipcio

UBICACIÓN XEOGRÁFICA E CONTEXTO

Rexión: Val do río Nilo, desde o delta até a primeira catarata.

Característica: Civilización fluvial, dependente das crecidas do Nilo.

Duración: c. 3100 a.C. (unificación)- 30 a.C. (conquista romana).

Civilización máis longa da historia: case 3.000 anos.

CRONOLOXÍA BÁSICA

Reino Antigo (2686–2181 a.C.): Pirámides de Giza, escultura canónica.

Reino Medio (2055–1650 a.C.): Literatura, realismo nas representacións.

Reino Novo (1550–1069 a.C.): Templos de Karnak e Luxor, arte de Amarna.

Período Tardío (664–332 a.C.): Influencias externas (grega, persa).

Dominación grecorromana (332 a.C.– 395 d.C.): Fin da civilización faraónica.

CARACTERÍSTICAS PLÁSTICAS E FORMALES

Arquitectura

Materiais: Pedra calcaria, granito, arenito (duraderos para a eternidade).

Tipoloxías:

Pirámides: túmulos reais con forma piramidal (Giza, Saqqara).

https://tse1.mm.bing.net/th/id/OIP.HpuedrOV3fFMAdb58gOeGgHaE8?rs=1&pid=ImgDetMain&o=7&rm=3

Mastabas: túmulos anteriores ás pirámides.

Hipoxeos: tumbas escavadas na rocha (Val dos Reis).

Templos: de culto (Karnak) e funerarios (Hatshepsut).

Elementos arquitectónicos:

Columnas papiriformes, lotiformes e palmiformes.

Muros inclinados, xambas, cornisas.

Decoración con relevos e pinturas.

Escultura

Canon de proporcións:

Cuadrícula modular baseada no puño como unidade.

Figura humana dividida en 18 ou 21 cadrados.

Características formais:

Lei de frontalidade: figuras dispostas para vista frontal.

Hieratismo: posturas ríxidas, solemnes, expresión serena.

Idealización: rostros xuvenís, corpos perfectos, ausencia de emoción.

Materials: diorita, basalto, madeira, bronce.

Tipos:

Estatuas de culto: grandes dimensións (esfinxe, colosos).

Estatuas funerarias: ka (dobre espiritual) do defunto.

Estatuas de particular: máis realistas (Escriba sentado).

Pintura e relevo

Técnica:

Relevo oco (hueco) ou en ato/medio/baixo relievo.

Pintura ao temple sobre estuco ou pedra.

Características:

Convencionalismos:

Perspectiva xerárquica: tamaño segundo importancia.

Percepción múltiple: combinación de vistas frontal e lateral.

Paleta limitada: cores planas, simbólicas (vermello = home; amarelo = muller).

Temas: vida cotiá, ritos funerarios, escenas relixiosas, natureza.

Artes menores e ostracas

Obxectos funerarios: vasos canopes, ushabtis, 

xoias.

Ostracas: fragmentos de cerámica ou pedra con debuxos espontáneos.

Importancia: mostran un arte libre, humorístico, non canónico.

Exemplo: faraón como rata, escenas cotiás, debuxos satíricos.

IDEA CENTRAL DE RUBAYO SOBRE O EXIPTO

1. Arte como mantemento da orde (Maat):

   Obxectivo: contentar aos deuses, evitar o caos.

   Inmutabilidade das formas: canón establecido que apenas varía en 3.000 anos.

2. Temor ó cambio:

   Arte hermético, repetitivo, conservador.

   Excepción: Período de Amarna (Akenatón e Nefertiti):

   Figuras realistas, expresivas, cenas familiares.

   Rompe co canon: barrigas, rostros individuais.

3. Arte oficial vs. arte popular:

   Oficial: ríxido, simbólico, para a eternidade.

   Popular (ostracas): espontáneo, humorístico, humano.

4. Influencia posterior:

   Canon de proporcións adoptado e adaptado por Grecia.

EXEMPLOS PARADIGMÁTICOS

Pirámides de Giza (c. 2560 a.C.): Máxima expresión da arquitectura funeraria real.

Busto de Nefertiti (c. 1345 a.C.): Ideal de beleza, refinamento técnico, individualidade.

Escriba sentado (c. 2500 a.C.): Realismo no rostro, hieratismo no corpo.

Pintura de necrópole de Tebas: escenas da vida cotiá con vivacidade e cor.

Ostraca satírica: faraón como gato servido por ratos.

CONTRIBUCIÓN EXIPCIA Á HISTORIA DA ARTE

Sistema canónico de proporcións e representación.

Arte como ferramenta relixiosa e política.

Dualidade entre tradición e innovación (Amarna).

Primeira gran civilización con arte "firmemente codificado".

Conclusión de Rubayo:

O arte exipcio non é só monumental e solemne; é tamén reflexo dunha sociedade obsesionada coa orde, a eternidade e o control. A súa aparente inmutabilidade esconde, unha humanidade espontánea, humorística e vital que completa a nosa visión desta civilización fascinante.